مقاله

DOI: 10.20286/jne-050231395 دوره 5، شماره 2، خرداد و تیر
تاریخ دریافت مقاله: 1394/10/16تاریخ پذیرش مقاله: 1394/10/26

واژگان کلیدی:
ی افتهه ا: بی ن رویک رد مطالع ه عم ل فکوران ه و متغیره ای پیش رفت تحصیل ی و رضای ت از دوره همبس تگیمعن یداری وج ود داش ت )100/0 = P(. ای ن رابط ه بی ن رضای ت از دوره و پیش رفت تحصیل ی نی ز دی دهش ده اس ت )100/0 = P(. ی افتهه ا همچنی ن نش ان داد ک ه ب ا ب الا رفت ن ت رم تحصیل ی، همبس تگی بی ن مؤلفهه ای مذک ور افزای ش یافت ه اس ت.
نتیجه گیــری: ب ر اس اس نتای ج ای ن پژوه ش، رش د مطالع ه عم ل فکوران ه میتوان د ب رای مواجه ه ب ادش واری های نظ ری آم وزش پرس تاری و آمادگ ی در راس تای مواجه ه ب ا پیچی دگیه ای محی ط بالین یدر پرســتاران مؤثــر باشــد. بنابرایــن دســت انــدرکاران و برنامهریــزان آموزشــی حــوزه آمــوزش پرســتاریمی بایس ت ب ا اتخ اذ راهبرده ای آموزش ی، س عی در ارتق ای ای ن مهارته ا در دانش جویان خ ود و ارتق ایس امت در جامع ه داش ته باش ند تمامی حقوق نشر برای انجمن علمی پرستاریایران محفوظ است.
توصیف ی و اس تنباطی )ضرای ب همبس تگی، تحلی ل واریان س، و آزم ون t مس تقل( اس تفاده گردی د.

پیشرفت تحصیلیدانشجویان پرستاریمحیط بالینیسامت
رابطه رویکرد مطالعه عمل فکورانه با رضایت از دوره آموزشی و پیشرفت تحصیلی در دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در سال تحصیلی 1392-93محمد رضا نیلی 1، حمید عبدی 2،*
اســتادیار، گــروه علــوم تربیتــی، برنامــه ریــزی درســی، دانشــکده علــوم تربیتــی و روانشناســی ،دانشــگاه اصفهــان، اصفهــان، ایــران
دانشــجوی دکتــری، گــروه علــوم تربیتــی، برنامهریــزی درســی، دانشــکده علــوم تربیتــی و روانشناســی، دانشــگاه اصفهــان، اصفهــان، ایــران
257418216

* نویس نده مس ئول: حمی د عب دی، گ روه عل وم تربیت ی، برنامهری زی درس ی، دانش کده عل وم تربیت ی و روانشناس ی، دانش گاه اصفه ان، اصفه ان، ای ران. ایمی ل: [email protected]
چکیده
مقدم ه: ن وع رویک رد مطالع ه و یادگی ری دانش جویان، در می زان رضای ت از دوره و پیش رفت تحصیل ی نق ش دارد. پژوه ش حاض ر ب ا ه دف تعیی ن رابط ه رویک رد مطالع ه عم ل فکوران ه ب ا رضای ت از دوره آموزش ی و پیش رفت تحصیل ی انج ام گرفت ه اس ت.
روش کار: ایــن پژوهــش از نــوع توصیفــی- همبســتگی بــود. جامعــه آمــاری پژوهــش، کلیــه دانشــجویان پرســتاری ترم ســوم، پنجــم و هفتــم دانشــگاه علــوم پزشــکی اصفهــان، و نمونــه پژوهــش شــامل نمونــه در دس ترس در ای ن مقط ع زمان ی) 187 نف ر( ب ود. ب رای جم عآوری دادهه ا از پرسش نامه اس تاندارد رویک رد مطالع ه عم ل فکوران ه متش کل از 25 س ؤال، و ی ک گوی ه کل ی ب ه منظ ور س نجش رضای ت کل ی از دوره، و از مع دل دانش جویان ب رای پیش رفت تحصیل ی اس تفاده ش ده اس ت. ب رای تجزی ه و تحلی ل دادهه ا، از آم ار
مقدمه
یکــی از پیامدهایــی کــه بــه دنبــال یادگیــری اتفــاق مــی افتــد نتای ج آن اس ت. همچنی ن تعیی ن کیفی ت نتای ج یادگی ری در اث ر کیفیــت فعالی تهــای یادگیــری بدســت میآیــد) 1(. رویکردهــای مطالع ه یک ی از عوامـل مؤثـر یادگی ری و پیش رفت تحصیل ی در می ان دانش جویان هس تند) 2(. رویک رد مطالع ه ب ه ن وع برخ ورد یادگیرنــدگان بــا مطالــب گفتــه می شــود. رویکردهــای مطالعــه و یادگی ری، فعالی تهای ی ذهن یای هس تند ک ه فراگی ران در هن گام مطالع ه ب ه کار میبرن د ت ا بتوانن د ب ه ط ور موثرت ری در دریاف ت ،ســازمان دهــی ،یــا بــه خاطــر آوردن اطاعــات از آنهــا اســتفاده نماین د) 3(. رویکرده ای مطالع ه و یآدگی ری میتوانن د ب ر می زان رضای ت کل ی از دوره آموزش ی تأثی ر داش ته باش ند) 4( ک ه ای ن رضایــت کلــی از دوره آموزشــی میتوانــد در وضعیــت تحصیلــی دانشــجویان نقــش ایفــا نمایــد) 7-4(. در ایــن راســتا، رویکــرد مطالعــه عمــل فکورانــه) Practice Deliberative(، میتوانــد از رویکردهــای اساســی مطالعــه و یادگیــری جهــت تربیــت و آمــاده نمــودن دانشــجویان در رشــته های مختلــف، و ارتقــای پیشــرفت تحصیل ی آنه ا ب ه ش مار رود) 8( رویک رد مطالع ه عم ل فکوران ه ،س بکی از مطالع ه فع ال اس ت ک ه معط وف ب ه دس تیآبی ب ه درک عمیــق بــه جــای حفــظ طوطــی وار میگــردد، بــه بیــآن دیگــر رویک ردی ب ه مطالع ه اس ت ک ه منج ر ب ه عم ل فکوران ه در انج ام فعالی ت میگ ردد) 9(. عم ل فکوران ه، ب ه عملی ات ی ا فعالیتهای ی اط اق میگ ردد ک ه ب ر اس اس تفک ر و تأم ل در جه ت نی ل ب ه حداکث ر پیش رفت انج ام میگیرن د) 10(. رویک رد مطالع ه عم ل فکوران ه، از رویکرده ای اساس ی مطالع ه و یآدگی ری جه ت تربی ت و آم اده نم ودن دانش جویان ب رای محی طه ای بالین ی ب ه ش مار مــی رود) 8(. ایــن امــر بویــژه در رشــتههای پرســتاری بــه دلیــل درگی ر ب ودن در کاره ای بالین ی در زم ان تحصی ل و بع د از آن و نی ز ب دان جه ت ک ه عملک رد آنه ا ب ا حی ات انس ان ها س رو کار دارد، از اهمی ت دوچندان ی برخ وردار اس ت .Ericsson و هم کاران ،بهــره گیــری از عمــل فکورانــه را در دانشــجویان پرســتاری و در راس تای ایف ای فعالی ت حرف ه ای آنه ا بس یار مؤث ر میدانن د) 11(.
Moulaert و هم کاران در پژوه ش خ ود دریافتن د ک ه جنبهه ای عمــل فکورانــه نظیــر برنامــه ریــزی، ســبک مطالعــه و انگیــزش همبســتگی مثبتــی را بــا پیشــرفت تحصیلــی نشــان دادهانــد .همچنی ن دانش جویان ب ا پیش رفت تحصیل ی بالات ر از خصوصی آت عمــل فکورانــه بالاتــری نســبت بــه دانشــجویان بــا پیشــرفت تحصیلــی پاییــن برخوردارنــد) 9(. تحقیقــات همچنیــن نشــان دادهانــد کــه بیــن رویکــرد مطالعــه و رضایــت از تحصیــل رابطــه قــوی و مثبــت وجــود دارد) 7, 21(.
ب ا احتس اب اهمی ت و نقش ی ک ه پیش رفت تحصیل ی می توان د ب ه عن وان ی ک نش انگر در می زان اثربخش ی دوره ایف ا نمای د، از این رو نظامه ای آموزش ی ب ه دنب ال شناس ایی عوام ل مؤث ر ب ر پیش رفت تحصیلــی فراگیــران در جهــت رشــد و تعالــی اهــداف خــود و راه کارهای ی ب رای رس یدن ب ه آنه ا هس تند) 13(. از جمل ه عوام ل مؤث ر در پیش رفت تحصیل ی، ب ر اس اس پژوهشه ای پیش ین، ب ه نظــر میرســد ک ه رویکردهــای مطالعــه) 2, 18-14( و رضایــت از تحصی ل) 5, 6, 91, 20( باش ند. علیرغ م تحقیق ات انج ام گرفت ه در زمینــه ارتبــاط رویکردهــای مطالعــه و رضایــت از تحصیــل و پیشــرفت تحصیلــی، بــا ایــن اوصــاف، در ارتبــاط بــا اثربخشــی رویکــرد مطالعــه عمــل فکورانــه بــه عنــوان یکــی از رویکردهــای مؤثــر در آمــاده نمــودن دانشــجویان پرســتاری بــرای محی طهــای بالین ی) 8(، و تأثی ر آن در پیش رفت تحصیل ی و رضای ت از تحصیل ،ب ا فق دان تحقیق ات در ای ن زمین ه در ای ران روب رو ب وده و نق ش ویــژه رویکــرد مطالعــه عمــل فکورانــه، علیرغــم اهمیــت اساســی آن ب رای یادگی ری و حرف ه آم وزی دانش جویان پرس تاری، م ورد توج ه واق ع نش ده اس ت. ب ا توج ه ب ه ای ن اهمی ت، در پژوه ش حاض ر، بررس ی رابط ه رویک رد مطالع ه عم ل فکوران ه ب ا رضای ت از تحصیــل و پیشــرفت تحصیلــی در بیــن دانشــجویان پرســتاری س الهای دوم ت ا چه ارم م ورد بررس ی ق رار گرفت ه اس ت.
روش کار
پژوهــش حاضــر، توصیفــی همبســتگی می باشــد کــه در نیمس ال دوم تحصیل ی 1392 -93 در دانش گاه عل وم پزش کی اصفه ان اج را گردی ده اس ت. جامع ه آم اری ای ن پژوه ش ،ش امل کلی ه دانش جویان پرس تاری نی م س ال دوم س الهای تحصیلــی 1389-90 تــا 1391-92 بودنــد کــه جمعیتــی 187 نفــری را تشــکیل میدهنــد. در ایــن مطالعــه از شــیوه نمون ه گی ری در دس ترس اس تفاده گردی ده اس ت. ب ر ای ن اس اس تع داد 123 نف ر ب ه ص ورت داوطل ب و در دس ترس در پژوه ش ش رکت نمودن د. در راس تای تبیی ن کفای ت حج م نمونــه میتــوان بــه نرمــال بــودن توزیــع اشــاره کــرد کــه نش ان از مع رف ب ودن نمون ه می باش د. همچنی ن ب ا توج ه ب ه ت وان آم اری ب الای 8/0 و س طح معن اداری نزدی ک ب ه صفــر) 100/0 = P( در آزمــون تحلیــل واریانــس منــدرج در جــدول 3، میتــوان فــرض کــرد کــه حجــم نمونــه کافــی می باش د) 21(. تمام ی 123 نف ر حاض ر در نمون ه پژوه ش ،پرسشــنامه های تحقیــق را بــه صــورت کامــل پاســخ دادنــد .معی ار ورود ب ه پژوه ش، ش امل کلی ه دانش جویان ورودی نی م س ال دوم تحصیل ی 1391-92 به عنوان دانش جویان ترم س وم در زم ان انج ام پژوه ش و ب ا ش رکت 43 نف ر در پژوه ش ،دانشــجویان ورودی نیــم ســال دوم تحصیلــی 1390-91 بــه عن وان دانش جویان ت رم پنج م در زم ان انج ام پژوه ش و ب ا حض ور 41 نف ر در پژوه ش، و دانش جویان ورودی نی م س ال دوم تحصیل ی 1389 -90 ب ه عن وان دانش جویان ت رم هف ت در زم ان انج ام پژوه ش و ب ا ش رکت 39 نف ری در تحقی ق ب وده اس ت. دانش جویان س ال اول )نیمس ال دوم 39-2931( ب ه ای ن دلی ل انتخ اب نش دهاند ک ه ممک ن اس ت ب ه دلی ل جدیدال ورود ب ودن هن وز دوره آموزش ی را ب ه خوب ی تجرب ه نک رده و درک درس تی از آن نداش ته و نتوانن د ب ه خوب ی آن را ارزیابــی نماینــد. قابــل ذکــر اســت از آنجــا کــه دانشــجویان ورودی نیمســال اول، دانشــجویان تــرم دوم، چهــارم، ششــم و هشــتم را در زمــان انجــام پژوهــش تشــکیل میدادنــد و بــه دلیــل عــدم تجربــه کافــی از دوره توســط دانشــجویان ت رم دوم و اتم ام تحصی ل از س وی بیش تر دانش جویان ت رم هش تم و ع دم دسترس ی ب ه آنه ا، ترجی ح داده ش د ک ه از دانش جویان ورودی نیمس ال دوم ک ه ب ه عن وان دانش جویان ت رم س وم، پنج م و هفت م بودن د اس تفاده ش ود. نح وه جم ع اوری دادهه ا، بدی ن ص ورت ب ود ک ه ابت دا ب ا مراجع ه ب ه کارشناســان آموزشــی دانشــکده، از برنامههــای کاســی دانشــجویان در هــر یــک از ســالهای دوم، ســوم، و چهــارم اگاهــی حاصــل شــده بــود و بــه مدرســان ایــن کا سهــا در خصــوص هــدف مطالعــه اطــاع داده شــده بــود. درایــن راس تا، ب ا هماهنگ ی ب ا اس تاد ه ر کاس و کس ب رضای ت از دانش جویان، در 10 دقیق ه ابتدای ی ی ا پایان ی کاس، اق دام ب ه توزی ع پرسش نامه تحقی ق در بی ن دانش جویان گردی د .در رابطــه بــا دانشــجویان تــرم هفــت، نیــز کــه کاســهای نظــری بــرای آنهــا تشــکیل نمیگــردد بــا اطــاع قبلــی از برنام ه حض ور آنه ا در بیمارس تان، در بالی ن و حی ن انج ام کارآم وزی اق دام ب ه جم ع اوری دادهه ا گردی ده اس ت.
بــرای گــردآوری اطاعــات مربــوط بــه رویکــرد مطالعــه عم ل فکوران ه، از پرسش نامه مطالع ه عم ل فکوران ه اس تفاده گردیــده کــه توســط Duvivier و همــکاران) 8( بــر اســاس تعدیــل پرسشــنامه عمــل فکورانــه Moulaert و همــکارن 9)( طراحــی شــده اســت. ایــن پرسشــنامه دارای 25 ســؤال اســت کــه جنبههــای عمــل فکورانــه یعنــی چهــار مؤلفــه برنام ه ری زی) 7 س ؤال(، حج م/ تخصی ص) 4 س ؤال(، تک رار /بازنگ ری) 4 س ؤال(، س بک مطالع ه/ خوداندیش ی) 10 س ؤال( را تح ت پوش ش ق رار میده د. ب ه ه ر س ؤال، ب ر اس اس یک طی ف لیک رت پن ج درج های از ب ه هی چ وج ه ت ا همیش ه نمــره داده شــده اســت. دامنــه نمــره کلــی ایــن پرسشــنامه بیــن 25 تــا 125 نمــره می باشــد. ایــن پرسشــنامه توســط محقق ان ب ه فارس ی ترجم ه ش ده و ترجم ه آن م ورد تأیی د متخصصــان علــوم تربیتــی و زبــان و ادبیــات انگلیســی قــرار گرف ت. در مرحل ه بع د، ای ن اب زار توس ط یک ی از متخصص ان زب ان و ادبی ات انگلیس ی، ترجم ه معک وس گردی ده و ب رای ســازندگان آن) 8( ارســال گردیــد و روایــی محتوایــی آن از س وی آنه ا م ورد تأیی د ق رار گرف ت. پایای ی ای ن پرسش نامه ،توس ط طراح ان آن از طری ق ضری ب آلف ای کرونب اخ ب رای ه ر ی ک از مؤلفهه ای برنام ه ری زی 76/0، حجم/تخصی ص 57/0، تکــرار/ اصــاح 67/0، ســبک مطالعــه/ خوداندیشــی
73/0 تعیی ن ش ده اس ت) 8(. در پژوه ش حاض ر، ابت دا 04 نس خه از ای ن پرسش نامه ب ه منظ ور بررس ی روای ی و درک دانش جویان از گوی ه ه ا ب ه عل ت برگرداندن اب زار از انگلیس ی بــه فارســی، بــه صــورت تصادفــی در جامعــه آمــاری توزیــع گردی د و ب ا تجزی ه و تحلی ل انج ام گرفت ه ب ر روی پاس خهای پرسشــنامه، برخــی از واژههــا ویرایــش گردیدنــد. پایایــی مقدمات ی از طری ق ضری ب آلف ای کرونب اخ در ای ن مرحل ه ب رای کل اب زار 71/0 مش خص گش ت. در اج رای اصل ی، ای ن نس خه های مقدمات ی کن ار گذاش ته ش د و پرسش نامه نهای ی بی ن نمون ه تحقی ق توزی ع گردی د. ضری ب آلف ای کرونب اخ ب رای کل اب زار 96/0 و ب رای ه ر ی ک از مقیاس های برنام ه ری زی 88/0، حج م/ تخصی ص 78/0، تک رار/ بازنگ ری 48/0، و س بک مطالع ه/ خوداندیش ی 91/0 مش خص گش ته اس ت.
در پژوهــش حاضــر، رضایــت کلــی از دوره آموزشــی نیــز توســط یــک گویــه کلــی هماننــد تحقیقــات پیشــین) 22-26( م ورد س نجش ق رار گرفت ه اس ت. ای ن گوی ه ب ر اس اس طی ف لیک رت پن ج درج ه ای «کام اً مخالف م، مخالف م، ت ا حــدودی، موافقــم، کامــاً موافقــم» بــه همــراه یــک گزینــه دیگ ر ب ا عن وان «نظ ری ن دارم» پاس خ داده ش ده ب ود ک ه در تجزی ه و تحلی ل دادهه ا ب ه تناس ب 1 )کام اً مخالف م( ت ا 5 )کام اً موافق م( نم ره ب ه ه ر گوی ه اختص اص داده ش د و گزینــه «نظــری نــدارم» فاقــد نمــره بــود. بــرای ســنجش پیش رفت تحصیل ی نی ز از مع دل دانش جویان اس تفاده ش ده اســت. بــرای تجزیــه و تحلیــل دادههــا، از آمــار توصیفــی و اس تنباطی )ضرای ب همبس تگی ب ه منظ ور بررس ی ارتب اط بی ن متغیره ا؛ آزم ون تحلی ل واریان س ب ه منظ ور بررس ی تف اوت میانگی ن بی ن س الهای ورودی در متغیره ای پیش رفت تحصیل ی، مطالع ه عم ل فکوران ه، و رضای ت از دوره؛ و آزم ون t مســتقل بــه منظــور بررســی تفــاوت بیــن جنســیت در متغیرهــای مذکــور( اســتفاده گردیــد. تمامــی آزمونهــای اســتنباطی در ســطح 95 درصــد انجــام گرفتهانــد. جهــت انج ام عملی ات آم اری، از ن رم اف زار SPSS 16 اس تفاده ش ده اس ت.
یافته ها
میانگیــن ســنی دانشــجویان شــرکت کننــده در پژوهــش ،5/21 س ال ب ا انح راف معی ار 20/1 ب وده اس ت. ب ر اس اس تجزی ه و تحلی له ای انج ام ش ده، میآنگی ن و انح راف معی ار آزمودنیهــا در کل میانگیــن نمــره متغیــر مطالعــه عمــل فکورانـه) 81/71 ± 74/89( ب ود. همچنی ن میانگی ن و انحراف معی ار نم ره کل آزمودنیه ا در مؤلف ه رضای ت از دوره) 69/0 ± 27/3( ب ود ک ه ب ا احتس اب میانگی ن فرض ی 3 )ب ر اس اس طیــف لیکــرت پنــج درجــه ای( می تــوان بیــآن نمــود کــه از نظ ر رضای ت از دوره، دانش جویان در کل، ت ا ح دودی از دوره رضای ت داش تهاند. میانگی ن و انح راف معی ار متغی ر مع دل
)27/1 ± 70/15( بـوده اس ت.

نتایــج آزمــون همبســتگی نشــان داد کــه بیــن متغیرهــای مــورد بررســی، رابطــه معنــی داری وجــود دارد) 100/0 = P( )جــدول 1(. نتایــج همبســتگی بیــن متغیــر پیشــرفت تحصیلــی بــا مؤلفههــای مطالعــه عمــل فکورانــه و رضایــت از دوره، بــا توجــه بــه ســال ورودی نشــان داد کــه بالاتریــن می زان همبس تگی بی ن پیش رفت تحصیل ی ب ا ای ن مؤلفهه ا در دانش جویان س ال چه ارم و پایی نتری ن آن در دانش جویان ســال دوم دیــده می شــود )جــدول 2(.
جهــت بررســی اختــاف میانگیــن نمــره کلــی پرسشــنامه مطالع ه عم ل فکوران ه، رضای ت از دوره، و پیش رفت تحصیل ی در بیــن دانشــجویان پرســتاری ســه دوره، از آزمــون آنالیــز واریان س اس تفاده ش ده اس ت. پی ش ف رض تس اوی وارایان س هــا توســط آزمــون لویــن) Levene’s Test( مــورد بررســی
جدول 1: ضرایب همبستگی بین متغیرهای عمل فکورانه و رضایت از دوره آموزشی و پیشرفت تحصیلی
پیشرفت تحصیلی رضایت از دوره سبک مطالعه

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

خوداندیشی بازنگری حجم/
تخصیص برنامه ریزی مطالعه فکورانه متغیرها
– مطالعه عمل فکورانه
– **0/97 برنامه ریزی
– **0/94 **0/96 حجم/تخصیص
– **0/96 **0/90 **0/95 بازنگری
– **0/84 **0/84 **0/87 **0/94 سبک مطالعه/خوداندیشی
– **0/78 **0/82 **0/85 **0/91 **0/88 رضایت از دوره
– **0/74 **0/64 **0/72 **0/75 **0/77 **0/75 پیشرفت تحصیلی
** معناداری همبستگی بین متغیرها در سطح 10/0 > Pاست.
جدول 2: آزمون همبستگی متغیر پیشرفت تحصیلی و متغیرهای رویکرد مطالعه عمل فکورانه، و رضایت کلی از دورره آموزشی بر حسب سال تحصیلی
شاخص آماری1391-921390-911389-90
prprpr
مطالعه عمل فکورانه0/3980/0080/7440/0010/7700/001
رضایت کلی از دوره0/3210/0360/7320/0010/7420/001
جدول 3: آزمون تفاوت معنی داری نمره میانگین دانشجویان در مؤلفه پیشرفت تحصیلی، مطالعه عمل فکورانه و رضایت کلی از دوره آموزشی بر حسب سالهای تحصیلی
شاخص آماریدرجه آزادیFمعناداریاندازه اثرتوان آزمون
1389-901390-911391-92
پیشرفت تحصیلی63/1 ± 16/1360/1 ± 21/1512/1 ± 26/16208/620/00151/01
مطالعه عمل 80/11 ± 77/7124/4 ± 79/9055/7 ± 108/732204/580/00177/01
فکورانه
رضایت کلی از 67/0 ± 44/204/0 ± 91/365/0 ± 82/4233/970/00162/01
دوره
ق رار گرفت ه و مش اهده گردی د ک ه فرضی ه صف ر مبن ی ب ر تس اوی واران س ه ا م ورد تأیی د واق ع ش ده و پی ش ف رض تســاوی وارایانــس هــا برقــرار اســت) 05/0< )P. نتایــج آزم ون تحلی ل واریان س) ANOVA( نش ان داد ک ه تف اوت معن ی داری در بی ن دانش جویان پرس تاری از نظ ر پیش رفت تحصیل ی، رویک رد مطالع ه عم ل فکوران ه، و رضای ت کل ی از دوره ب ا توج ه ب ه س الهای ورودی وج ود دارد) 100/0 = P( )ج دول 3(. آزم ون تعقیب ی ش فه) Scheffe( نی ز نش ان داد ک ه اخت اف معن ی داری در بی ن س الهای ورودی ب ا یکدیگ ر از لحــاظ مؤلفههــای مذکــور وجــود داشــته اســت) 100/0 = P( و بیشــترین اختــاف بیــن دانشــجویان ورودی 09-9831 و دانشــجویان ورودی 1391-92 در هــر ســه متغیــر وجــود
داشــته اســت. بــه منظــور مقایســه میانگیــن مؤلفههــای پیش رفت تحصیل ی، رویک رد مطالع ه عم ل فکوران ه، و رضایت کل ی از دوره در دانش جویان دخت ر و پس ر از آزم ون آم اری t مس تقل اس تفاده گردی د. پی ش ف رض تس اوی واری انسه ا ب ا اس تفاده از آزم ون لوی ن) Levene’s Test( م ورد بررس ی قــرار گرفــت و نشــان داد کــه تفــاوت بیــن واری انسهــای دو گــروه نمونــه در جامعــه صفــر می باشــد. بــر اســاس آزمــون آمــاری t مســتقل، تفــاوت بیــن دانشــجویان دختــر و پســر در مؤلفههــای پیشــرفت تحصیلــی، رویکــرد مطالعــه عمــل فکورانــه، و رضایــت کلــی از دوره معنــادار بــود. در هــر ســه مؤلف ه، دانش جویان دخت ر از میانگی ن نم رات بالات ری نس بت بــه دانشــجویان پســر برخــوردار بودهانــد )جــدول 4(.
جدول 4: آزمون تفاوت معنی داری نمره میانگین دانشجویان در مؤلفه پیشرفت تحصیلی، رویکرد مطالعه عمل فکورانه و رضایت کلی از دوره آموزشی بر حسب جنسیت
شاخص آماری متغیر وابستهجنسیتدرجه آزادیt مشاهده شدهمعناداری
مردزن
پیشرفت تحصیلی14/1 ± 49/1408/1 ± 33/1512181/2-600/.
مطالعه عمل فکورانه60/51 ± 18/8242/71 ± 78/9212109/3-0/002
رضایت کلی از دوره88/0 ± 49/269/0 ± 34/312164/2-0/009
بحث
وضعیــت و چگونگــی پیشــرفت تحصیلــی در هــر دوره آموزشــی، نشــاندهنده میــزان اثربخشــی آن دوره و میــزان رضایــت از دوره بــه شــمار مــیرود. در ایــن میــان ،یکــی از عوامل ی ک ه میتوان د در می زان رضای ت از دوره و پیشـرفت تحصیل ی دخی ل باش د، ن وع رویکرده ای مطالع ه و یادگی ری اس ت ک ه فراگی ران اتخ اذ می نماین د. ای ن پژوه ش از ن وع همبس تگی و ب ا ه دف تعیی ن رابط ه بی ن رویک رد مطالع ه عم ل فکوران ه دانش جویان و رضای ت کل ی از دوره و پیش رفت تحصیلــی در گــروه پرســتاری دانشــگاه علــوم پزشــکی اصفهــان انجــام گرفتــه اســت .ی افتههــای پژوهــش، حاکــی از همبس تگی معن ادار بی ن ه ر ی ک از مقیاس های رویک رد مطالعــه عمــل فکورانــه و پیشــرفت تحصیلــی دانشــجویان پرس تاری اس ت. ای ن نتیج ه ب ا نتیج ه پژوه ش Moulaert و همــکاران مبنــی بــر ارتبــاط بیــن رویکــرد مطالعــه عمــل فکورانــه و پیشــرفت تحصیلــی هماهنــگ اســت. پژوهــش آنهــا بــه ایــن نتیجــه انجامیــد کــه دانشــجویان موفــق در تحصیــات خــود، گرایــش بــه اســتفاده بیشــتری از رویکــرد مطالع ه عم ل فکوران ه نس بت ب ه دانش جویان دارای پیش رفت تحصیلــی پاییــن دارنــد) 9(. در راســتای همبســتگی بیــن رضایــت از دوره و پیشــرفت تحصیلــی، پژوهشهــا هماننــد مطالع ه حاض ر نش ان دادهان د ک ه رضای ت از تحصی ل در دوره آموزش ی از جمل ه عوامل ی اس ت کـه میتوان د در وضعی ت تحصیل ی دانش جویان و موفقی ت آنهـا در ای ن زمین ه نق ش داش ته باش د) 5, 6(. ش کورنیا و هم کاران در پژوه ش خ ود نشــان دادنــد کــه رابطــه مثبــت معنــی داری بیــن رضایــت از تحصیــل بــا پیشــرفت تحصیلــی دانشــجویان وجــود دارد .یعنــی دانشــجویانی کــه رضایــت بیشــتری از تحصیــل داش تند، از پیش رفت تحصیل ی بالات ری نی ز برخ وردار بودن د 7)(. عــاوه بــر ایــن نتایــج، در پژوهــش حاضــر نشــان داده ش د ک ه بی ن رویک رد مطالع ه عم ل فکوران ه و رضای ت از دوره نیــز رابطــه معنــی داری وجــود دارد. ایــن نتیجــه بــا نتیج ه پژوه ش ص ورت گرفت ه توس ط ش کورنیا و هم کاران هماهن گ اس ت. آنه ا در پژوه ش خ ود دریافتن د ک ه بی ن رویک رد عمق ی یآدگی ری و رضای ت از تحصی ل رابط ه مثب ت معن ی داری و نی ز بی ن رویک رد س طحی مطالع ه و رضای ت از تحصی ل رابط ه منف ی معن ی داری وج ود دارد) 7(. در توجی ه ای ن نتای ج میت وان گف ت ک ه ارائ ه دورهه ای آموزش ی ب ا کیفیــت عالــی و در راســتای رشــد مطالعــه عمــل فکورانــه در دانشــجویان، می توانــد یادگیــری اثربخــش و انتظــارات دانش جویان را از تحصی ل در دوره ب رآورده نم وده و رضای ت آنهــا را بــه همــراه داشــته باشــد کــه ایــن امــر، منجــر بــه پیشــرفت تحصیلــی در آنهــا میگــردد.
در پژوه ش حاض ر، تف اوت معن ی داری در می زان جه ت گی ری ب رای اس تفاده از رویک رد مطالع ه عم ل فکوران ه در بین دانش جویان ســالهای چهــارم، ســوم و دوم مشــاهده گردیــده اســت. در ایــن زمین ه دانش جویان س ال چهارم بیش تر از دانش جویآن س ال س وم و دانش جویان س ال س وم بیش تر از دانش جویان س ال دوم ب ه رویک رد مطالعــه عمــل فکورانــه توجــه داشــتهاند. ایــن نتیجــه همســو بــا پژوه ش ص ورت گرفت ه توس ط داوی ور و هم کاران اس ت. آنه ا در پژوه ش خ ود ب ا به ره گی ری از پرسش نامه تعدی ل ش ده رویک رد مطالعــه عمــل فکورانــه مــولارت و همــکاران، بــه بررســی ارتبــاط عناص ر عم ل فکوران ه )برنام ه ری زی، تخصیص/حج م، تکرار/اصاح ،و س بک مطالع ه /خوداندیش ی( ب ا آزمون مه ارت بالین ی پرداختند . آنه ا دریافتن د ک ه مه ارت برنام ه ری زی دانش جویان پزش کی، در ط ی زم ان از س ال اول ت ا س وم افزای ش یافت ه اس ت ک ه در نتیجه عادتهــای یآدگیــری اثربخشــی اســت کــه در طــول پیشــروی و حرکــت در برنامــه درســی کســب نمودهانــد) 8(. بــا توجــه بــه همبس تگی ب الای بی ن مطالع ه عم ل فکوران ه و رضای ت از دوره در پژوه ش حاض ر، در رضای ت کل ی از دوره نی ز دانش جویان س ال چه ارم بالات ر از س ال س وم، و دانش جویان س ال س وم جایگاه ی بالات ر از دانش جویان س ال دوم را ب ه خ ود اختص اص دادهان د. ب ا در نظ ر گرفت ن میانگی ن فرض ی 3، می ت وان گف ت ک ه دانش جویان س ال دوم، از دوره رضای ت لازم را ندارن د، ول ی دانش جویان س الهای س وم و چه ارم ت ا ح دودی از دروه راض ی هس تند. ای ن ام ر حاک ی از آن اس ت ک ه ه ر چ ه از س الهای تحصی ل س پری ش ده اس ت دوره آموزش ی نیازه ای بیش تری از دانش جویان خ ود را پاس خ داده و میــزان رضایــت آنهــا بــالا رفتــه اســت. میــزان رضایــت از دوره همانط ور ک ه در پژوهـش حاض ر نش ان داده ش د رابط ه معن ادار و مثبتــی را بــا وضعیــت تحصیلــی دانشــجویان داشــته اســت. بــه تب ع ای ن ام ر، از نظ ر پیش رفت تحصیل ی نی ز تف اوت معن ی داری در بی ن دانش جویان س الهای چه ارم، س وم و دوم وج ود داش ته و دانش جویان س ال چه ارم از نظ ر پیش رفت تحصیل ی بالات ر از س ال س وم، و دانش جویان س ال س وم بالات ر از س ال دوم ق رار گرفتهان د .نتای ج حاصل ه، حاک ی از آنس ت ک ه ب ا ماحظ ه همبس تگی ب الای بی ن س ه مؤلف ه مطالع ه عم ل فکوران ه، رضایـت کل ی از دوره، و پیشــرفت تحصیلــی، بــه نظــر می رســد کــه ارتقــای بهــره گیــری از رویکــرد مطالعــه عمــل فکورانــه بــا بــالا رفتــن تــرم تحصیلــی ،بــا ارتقــای در میــزان رضایــت از دوره و همچنیــن پیشــرفت تحصیلــی بــه مــوازات ســپری شــدن تــرم تحصیلــی در ارتبــاط بـوده اسـت. چنانچـه در پژوهـش حاض ر نی ز نش ان داده ش د در بیــن دانشــجویان ســالهای دوم، ســوم، و چهــارم از نظــر میــزان همبس تگی پیش رفت تحصیل ی ب ا ه ر ی ک از مؤلفهه ای رضای ت کلــی از دوره، و رویکــرد مطالعــه عمــل فکورانــه شــدت و ضعــف وج ود دارد. بالاتری ن می زان همبس تگی بی ن پیش رفت تحصیل ی و ه ر ی ک از مؤلفهه ای مذک ور در ن زد دانش جویان س ال چه ارم و پایین تری ن می زان همبس تگی در ن زد دانش جویان س ال دوم ق رار دارد. بـه هـر حـال در ای ن زمین ه بـه انجـام تحقیقـات بیشـتری جه ت حص ول ب ه نتیج ه ای قاب ل اعتم اد، نی از اس ت.
در مطالعــه حاضــر، مشــاهده گردیــد کــه تفــاوت معنــی داری در بیــن دانشــجویان دختــر و پســر از لحــاظ مؤلفههــای مطالعــه عمــل فکورانــه وجــود دارد و میانگیــن نمــرات دانشــجویان دختــر بیش تر از دانش جویان پسـر بـوده اسـت. ایـن نتیجـه، در راس تای نتیجــه پژوهــش شــهرآبادی و همــکاران در زمینــه تفــاوت معنــی دار بی ن دانش جویان دخت ر و پس ر در رویکرده ای مطالع ه اس ت . آنه ا در پژوه ش خ ود دریافتن د ک ه رویک رد یآدگی ری س طحی دانشــجویآن پســر بیشــتر از دانشــجویان دختــر می باشــد) 2(. ایــن تفــاوت در زمینــه رضایــت از دوره نیــز در پژوهــش حاضــر مشــاهده شــده اســت. در ایــن مؤلفــه، خانمهــا، میانگیــن نمــرات بالات ری را نس بت ب ه آقای ان داش تهاند. میانگی ن نم رات خانمه ا در مؤلفــه رضایــت کلــی از دوره، بــا احتســاب میانگیــن فرضــی 3، نشــان میدهــد کــه آنهــا از دوره نســبتاً رضایــت داشــته اند .امــا میانگیــن نمــرات آقایــان حاکــی از آنســت کــه آنهــا از دوره رضای ت لازم را ندارن د. در زمین ه پیش رفت تحصیل ی نی ز مش اهده گردی د ک ه تف اوت جنس یتی دانش جویان معن ادار اسـت. در ای ن مؤلف ه نی ز خانمه ا بالات ر از آقای آن ق رار گرفتن د. ای ن نتیج ه ب ا نتیج ه پژوه ش ش کورنیا و هم کاران مبن ی ب ر تف اوت جنس یتی دانش جویان از نظ ر پیش رفت تحصیل ی هماهن گ اس ت. پژوه ش آنه ا نش ان داد ک ه پیش رفت تحصیل ی دانش جویان دخت ر بیش تر از پس ران ب وده اسـت) 7(.
از محدودیت هــای ایــن مطالعــه، بررســی بــر روی گروهــی از دانش جویان پرس تاری در دانش گاه عل وم پزش کی اصفه ان ب ود ک ه جمعی ت خ اص و همگ ن بودن د و ل ذا تعمی م نتای ج آن ب ر س ایر جمعی تهــا نیازمنــد مطالعــات بیش تــر اســت. در پایــآن پیشــنهاد میش ود ک ه چنی ن مطالعات ی در رش ته های دیگ ر عل وم پزش کی نیـز ک ه جنبـه بالینـی دارنـد انج ام گیـرد. انجـام تحقیقات ی ب ا طــرح طولــی در انجــام ایــن نــوع پژوهــش توصیــه میگــردد .همچنی ن پژوهشه ای عل ی مقایس ه ای ی ا تجرب ی در بررس ی اث ر گــذاری ایــن متغیرهــا ســودمند میباشــد.
نتیجه گیری
دانش جویانی ک ه گرای ش بیش تری در اس تفاده از رویک رد مطالع ه عمــل فکورانــه بــر اســاس بــالا رفتــن تــرم تحصیلــی داشــته اند ،در رضایــت از دوره و پیشــرفت تحصیلــی نیــز رونــد افزایشــی را طـی نمودهان د. ب ا توجـه بـه نتایـج حاصـل، ب ه برنامـه ریـزان و دســت انــدرکاران آمــوزش پرســتاری پیشــنهاد میگــردد کــه بــا اتخ اذ راهبرده ا و سیاس ت هایی، س عی در رش د و به ره گی ری از رویک رد مطالع ه عم ل فکوران ه در دانش جویان خ ود داش ته باش ند.
سپاسگزاری
پژوهشــگران بــر خــود واجــب میداننــد کــه از کلیــه مســئولین محت رم و دانش جویان پرسـتاری دانشـگاه عل وم پزش کی اصفه ان ک ه در انج ام پژوه ش هم کاری نمودهان د مرات ب تقدی ر و تش کر را ب ه عم ل آورن د.
31.
Edraki M, Abdoli R. [The Relationship between Nursing Students’ educational Satisfaction and their academic success]. Iran J Med Edu. 2011;11)1):32-9.
Mirzaei Alavijeh M, Rajaei N, Rezaei F, Hasanpoor S, Pirouzeh R, Babaei Borzabadi M. [Comparison of self-esteem, locus of control and their relationship with university students’ educational status at Shahid Sadoughi University of Medical Sciences-Yazd]. J Med Edu Develop. 2012;7)1):58-70.
Raines DA. CAN-Care: an innovative model of practice-based learning.
RefeRences
Marambe KN, Edussuriya DH, Somaratne P, Piyaratne C. Do medical students who claim to be using deep learning strategies perform better at the Forensic Medicine examination. South East Asia J Med Edu. 2009;3)1):25-30.
Shahrabadi E, Rezaeian M, Haghdoost A. [The Relationship of Study and Learning approaches with Students’ Academic Achievement in Rafsanjan University of Medical Sciences]. Iran J Med Edu. 2014;13)10):860-8.
Nejat N, Kouhestani H, Rezaei K. [Effect of concept mapping on approach to learning among nursing students]. J Hayat. 2011;17)2):22-
Med Edu. 2012;9)2):132-42.
Marton F, Saaljo R. On Qualitative Differences in Learning-Ii Outcome as a Function of the Learner’s Conception of the Task. British J Edu Psychol. 1976;46)2):115-27. DOI: 10.1111/j.2044-8279.1976.tb02304.x
Biggs J, Tang C. Teaching for quality learning at university. 4th ed: Open University Press; 2011.
Prosser M, Trigwell K. Understanding learning and teaching: the experience in higher education. Buckingham: Open University Press; 1999.
Ramsden P. Learning to teach in higher education. 2nd ed. London: Routledge; 2003.
Sanaeinasab H, Saffari M. [Influential factors on academic achievement of university students]. Edu Strateg Med Sci. 2013;5)4):243-9.
Tovar E, Simon MA. Academic Probation as a Dangerous Opportunity: Factors Influencing Diverse College Students’ Success. Commun Colleg J Res Pract. 2006;30)7):547-64. DOI: 10.1080/10668920500208237 Molavi H. [Practical guidance SPSS 10-13-14 to behavioral sciences]. Isfahan: Poiesh Andisheh; 2007.
Ramsden P. A performance indicator of teaching quality in higher education: The Course Experience Questionnaire. Stud High Edu. 1991;16)2):129-50. DOI: 10.1080/03075079112331382944
Wilson KL, Lizzio A, Ramsden P. The development, validation and application of the Course Experience Questionnaire. Stud High Edu.
1997;22)1):33-53. DOI: 10.1080/03075079712331381121
Ullah R, Richardson JT, Hafeez M. Approaches to studying and perceptions of the academic environment among university students in Pakistan. J Compar Edu. 2011;41)1):113-27.


دیدگاهتان را بنویسید